Dit artikel verscheen op 26/02/2023 in de nieuwsbrief van CIMIC-VZW
Bij de vernissage van de expositie ‘Faces of Water’ op 21 oktober 2022 in Bozar, sprak de IJslandse auteur Andri Snær Magnason over zijn boek ‘On Time and Water’. Zijn belangrijkste conclusie: de geologische tijdschaal waarop de wereld zoals we die kennen tot stand is gekomen, staat in geen verhouding tot de nooit geziene snelheid waarmee onze wereld nu aan het veranderen is.
Andri leidt zijn verhaal in met zijn grootmoeder van 93 die een verhaal vertelt aan haar 9-jarige kleindochter. Die zal het misschien op haar beurt op 93-jarige leeftijd doorvertellen enz. De kleindochter is een schakel die generaties verbindt over een tijdspanne van 260 jaar, een periode die illustratief is voor de menselijke schaal. “De gletsjers smelten voor onze ogen, terwijl ze er al duizenden jaren gewoon hadden moeten staan.”
In het boek schrijft hij uitgebreid over de tijd van zijn grootouders in het ongerepte IJsland, hij citeert een andere IJslandse auteur Helgi Valtýsson die in de jaren 1940 zijn reis beschrijft door de ongerepte hooglanden op zoek naar de laatste kudde rendieren op het eiland. Ze stammen af van dieren die in 1797 werden geïntroduceerd. Hij stelt vast dat de taal van Helgi van een andere tijd is, die rust op een oude traditie van lofdichten voor de natuur.
Overmand door weemoed
Hoewel onvertaalbaar volgens Andri, doet hij toch een poging: “De hooglanden zijn een brede omhelzing, de bergen kleuren blauw. Hun stilte maakt je stil, luisterend… Gefascineerd luister je naar de adem van je eigen ziel, een essentie die je in jaren bent vergeten. Het is hier dat je voor het eerst de onmetelijke uitgestrektheid van je geest waarneemt, en je staat stil en verbaasd in de diepe stilte te midden van een onuitsprekelijke eerbied voor de goddelijkheid van je ziel. De verte, het blauw van de berg, de koepel van de grote gletsjer, het gewichtige gemompel van de stilte – dit alles wordt weerspiegeld en weerkaatst onder het gewelf van je ziel, dat zich uitstrekt over Hemel en Aarde, de wijde horizon van je geest. Je bent tot tranen toe geroerd, resonerend als een trillende klok in de zwangere stilte van Gods uitgestrektheid, er één mee wordend.”
Het volledige artikel is te lezen op Faces of Water, over tijd en water – CIMIC vzw